مطالعات جزیره هرمز

به جزایر اهمیت بدهید جزایر مهم هستند، هم از لحاظ امنیتی هم از لحاظ اقتصادی هم از لحاظ تاریخی. من بخصوص به جزیره هرمز تکیه می‌کنم. بسیار مکان مهمی است، بپردازید به این مجموعه ها…

با توجه به منویات رهبری در خصوص جزایر ایرانی به‌خصوص جزیره هرمز و موقعیت استراتژیک این جزیره در منطقه تنگه هرمز، با نگاه ژرف دکتر عباس قدرتی و مهندس روح‌الله قدرتی به عنوان مؤسس CiPG و ایده‌پردازی اولیه ایشان، با تکیه بر استعداد و نبوغ جوانان متخصص این مرز و بوم در مجموعه، به طور خودجوش تصمیم به مطالعات و ارائه طرح در این زمینه گرفته شده است.

«آینده هرمز» مجموعه‌ای از تلاش‌های شبانه‌روزی این مجموعه در راستای احیای جزیره هرمز به عنوان اولین جزیره هوشمند ایران است، که مبتنی بر فناوری‌های نوین و با در نظر گرفتن پایداری زیست محیطی تدوین و طراحی شده است.

از فرورین ماه 1402 در راستای بهسازی جزیره هرمز و استفاده حداکثری از پتانسیل‌های آن، تیم CiPG تصمیم گرفت تا طرحی جامع برای هوشمندسازی و پایداری جزیره هرمز ارائه دهد. در پی این هدف بزرگ، ابتدا مطالعات منطقه صورت گرفت و سپس تحقیق و پژوهش با توجه به شرایط اقلیمی، اقتصادی و سیاسی انجام شد. پس از این مرحله به بخش ایده پردازی و کانسپت‌های مدنظر با توجه به ضعف‌ها و پتانسیل‌های جزیره پرداخته شده است.

این پروژه شامل 14 فاز از طراحی تا اجرا می‌باشد و هم اکنون فاز 2 این پروژه تکمیل شده است. تمامی اقدامات صورت گرفته در جهت ساخت جزیره‌ای پیشرفته با کمترین دخالت در طبیعت و نمایش قدرت ایران در سطح جهان است، که مقدمه‌ای بر پروژه ملی «هرمز آینده» خواهد بود. امید است با حمایت مسئولین در خصوص  ایجاد بستر هم افزایی و همدلی در غالب یک پروژه ملی در ابعاد وسیع برای ماندگاری در تاریخ ایران اسلامی به نحوی که آحاد مردم به‌خصوص قشر ضعیف در آن شرکت داشته باشند و منافع اقتصادی این پروژه اعم از ارز آوری آن و اعتلای  صنعت  گردشگری و فرهنگ ایرانی اسلامی باشد.

اصلی‌ترین موضوع ارائه شده از طرف ایده‌پردازان این پروپوزال اتحاد ملت در غالب یک پروژه ملی است که در ادامه  منافع اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آن نیز در نظر گرفته شده است.

مقدمه

پروژه‌های شهری بزرگ و نوآورانه همواره به عنوان محورهایی از تحولات اجتماعی، اقتصادی و معماری در تاریخ انسان‌ها نمایان شده‌اند. این پروژه‌ها نه تنها از آثار فیزیکی بلکه از تأثیرات عمیق و گسترده‌ای بر جوامع و نگرش‌های انسانی برخوردار بوده‌ است. در این زمینه، گسترش جزیره هرمز در ایران به عنوان یکی از پروژه‌های استثنایی و نمادین، توجه جهانی را به خود جلب خواهد کرد.

نگین سرخ ایران، به ‌عنوان یک پروژه بزرگ با هدف ایجاد شهر هوشمند و پیشرفته با تمرکز بر فناوری، اقتصاد سبز و زندگی بهتر برای ساکنان خود دست یافته است. این پروژه نه تنها به یک شهر جدید از نظر زیرساخت‌های فیزیکی تبدیل می‌شود، بلکه به یک مرکز جذاب و پویا برای کسب‌وکارها، دانشمندان، فناوران و جامعه بین‌المللی تبدیل می‌گردد. هدف اصلی توسعه شهر هرمز (بنابر دستور مقام معظم رهبری جهت رشد سریع و مستمر 1401/11/10) ایجاد یک بستر مناسب برای توسعه پایدار و استقلال اقتصادی است. با بهره‌گیری از منابع طبیعی، توانمندی‌های انسانی و فناوری‌های نوین، این شهر به یک مرکز نوآوری، تجارت و توسعه تبدیل خواهد شد که نقش مهمی در رشد اقتصاد کشور و منطقه ایفا می‌کند. در این پروژه، مفاهیم معماری پیشرفته، تکنولوژی‌های نوین، مدیریت هوشمند و توسعه پایدار با یکدیگر تلفیق می‌شوند، تا شهری با زیرساخت‌های بی‌نظیر و محیطی پویا ایجاد گردد. با توجه به موقعیت جغرافیایی استراتژیک و تعهد به اصول حفاظت از محیط زیست (بنابر تأکید بسیار مقام معظم رهبری که فرمودند: برای ما مسئله  محیط زیست یا حفظ منابع طبیعی، مسئله‌ای تجملاتی و درجه دو نیست؛ یک مسئله حیاتی است. 1377/12/14)

 شهر هرمز به نمونه‌ای برای پروژه‌های آینده تبدیل می‌شود، پروژه‌های بزرگ و نوآورانه همواره نیاز به توانمندی‌های ملی و اتحاد جامعه دارند تا بتوانند به موفقیت دست یابند. پروژه با توجه به مراتب و بلندی اهدافش، به وضوح نیازمند هماهنگی و توان ملی است. توان ملی به عنوان اصلی‌ترین عامل در موفقیت پروژه هرمز وارد می‌شود، توانمندی‌های ملی در زمینه‌های مختلف مانند فناوری، مهندسی، معماری، اقتصاد و مدیریت برای پیاده‌سازی یک پروژه با این اندازه از اهمیت بسیاری برخوردارند،  برای مثال، توانمندی‌های ملی در زمینه‌های پیشرفته‌ترین فناوری‌ها، ایجاد زیرساخت‌های بزرگ، توانایی مدیریت پروژه‌های پیچیده و تأمین منابع مالی، از عوامل کلیدی در تحقق موفقیت این پروژه محسوب می‌شوند. اتحاد ملی نیز به عنوان یک عامل مهم، نقشی برجسته در احقاق اهداف گسترش جزیره دارد. هماهنگی و همکاری بین قسمت‌ها و تخصص‌های ملی از جمله دولت، بخش خصوصی، دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و جامعه علمی، به طور گسترده‌ای بر روی رشد و پیشرفت پروژه تأثیر مثبت می‌گذارد. اتحاد ملی موجب ایجاد تسهیلات در مسیر تصمیم‌گیری‌ها، حل مشکلات و تجاوز از موانع می‌شود و به پروژه کمک می‌کند تا به طرز بهینه‌تری در مسیر پیش برود به طور خلاصه، توان ملی و اتحاد جامعه دو عامل بسیار مهم و مؤثر در موفقیت پروژه گسترش جزیره هستند. همبستگی و همکاری بین تمامی اقشار ملی، از دولت تا بخش خصوصی و جامعه علمی، باعث خلق یک زمینه مستعد برای توسعه پایدار و نوآوری در این شهر جدید می‌شود.

در این پیشنهاد قصد داریم به بررسی اجمالی از اهداف، اصول معماری، فناوری‌ها، تأثیرات اقتصادی و اجتماعی، و چالش‌های مرتبط با پروژه گسترش جزیره هرمز بپردازیم. این تحقیق به واسطه تجربه منحصربه ‌فرد این پروژه و ارتباط آن با روند توسعه جهانی، می‌تواند به نقد و بررسی بهتری از چشم‌اندازهای آینده شهرنوآوری و توسعه پایدار کمک کند.

 مقام معظم رهبری :

به جزایر اهمیت بدهید جزایر مهم هستند، هم از لحاظ امنیتی هم از لحاظ اقتصادی هم از لحاظ تاریخی، من بالخصوص به جزیره هرمز تکیه می‌کنم بسیار مکان مهمی است، بپردازید به این مجموعه ها…

طرح مسئله

جزیره هرمز به عنوان نقطه ای استراتژیک دارای پتانسیل های طبیعی، فرهنگی و مردم شناختی با ارزشی است. همچنین از نظر قرارگیری در منطقه ای با اهمیت به نام تنگه ی هرمز دارای استعدادهای نهان زیادی از جمله اقتصادی و گردشگری می‌باشد از این رو آن را کلید خلیج فارس می‌دانیم. موقعیت استراتژیک جزیره هرمز و قرار گرفتن آن در مسیر تردد گردشگران داخلی و خارجی و همچنین مشرف بودن آن بر مسیر ترانزیت کالا و نفت به جهت جلب نگاه‌ها و توجه بازرگانان بسیار حائز اهمیت است. توسعه اکوتوریسم در جزیره هرمز از چند جنبه قابل بررسی و برنامه ریزی است: جنبه اقتصادی و جلب گردشگر با ایجاد جاذبه‌های اقتصادی و گردشگری، جنبه تاریخی با توجه به قدمت تاریخی و فرهنگی این جزیره، جنبه طبیعی با در نظر داشتن چشم انداز های بسیار زیبای جزیره، جنبه زمین شناسی چرا که در میان زمین شناسان به بهشت زمین شناسی معروف گردیده است، جنبه اکولوژیکی و بیولوژیکی و برخورداری از اکوسیستم های متنوع ساحلی و دریایی مانند لاکپشتان دریایی و جلبک های دریایی وهمچنین وجود گونه حمایت شده جبیر در این جزیره بر جذابیت گردشگری در آن می افزاید. جزیره ای با این حجم از قابلیت های طبیعی و موقعیت فوق العاده استراتژیک هم اکنون دارای مشکلات و معضلاتی است که بنا بر دستور مقام معظم رهبری بر آن شدیم تا به صورت خودجوش و با کمک ملت شریف ایران مشکلات را حل و فصل و با ایجاد زیرساخت ها آن را برای تأمین ملزومات روزانه ی مردم و همچنین  برای ساخت آینده ای درخشان جهت به نمایش گذاشتن قدرت ایران و معرفی ایران و ایرانی به جهان ارتقا دهیم. در این آینده، شهر برای برآوردن نیازهای ساکنان، آگاه‌تر و هوشمندتر است. طرح توسعه هرمز از آینده جمعی این است که شهر آینده یک کل ارگانیک وهوشمند باشد.

1- شناخت موضوع

1-1- مساحت جزیره

جزیره هرمز  پیازی شکل است،  قطر کوچک آن 5/5 و قطر بزرگ آن بین 7/5 تا 9 کیلومتر و مساحت آن حدود 45 کیلومتر مربع می‌باشد.

2-1- پوشش گیاهی

با توجه به شرایط آب و هوایی جزیره هرمز، پوشش گیاهی مناسب برای این منطقه شامل گیاهان خشک و مقاوم  می‌باشد. گیاهانی مانند بوته‌‌های خاردار، درختان پالونیا، درختان زیتون و درختان پسته از پوشش گیاهی مناسب برای جزیره هرمز است. همچنین گیاهان آروماتیک مانند رزماری و نعناع هم در این منطقه رشد می‌کنند.

این جزیره بدلیل داشتن اقلیم گرم و مرطوب و شوری آب و خاک دارای پوشش گیاهی مانند: درخت کهور، درخت کرت دریایی، درخت خرما، درخت کنار، گل ابریشم، درمان عقرب، گورزنگی علاوه بر درختان فوق بوته های خشکی پسند و مقاوم مناسب شوری آب و خاک در جزیره دیده می‌شوند که عمدتا گیاهان یک ساله هستند.

این جزیره دارای اکوسیستم‌های ارزشمندی از جمله سواحل ماسه‌ای، صخره‌ای، جنگل‌های حرا، صخره‌های مرجانی، دشت ها و پرتگاه‌های ساحلی است. جزیره هرمز بخشی از زمین زاگرس چین خورده محسوب می‌شود و به دلیل بالا آمدن گنبدهای نمکی و رسوبات تبخیری، هرمز از آب بیرون آمده و به سبب تشکیلات زمین شناسی خود قلل کم ارتفاع و فرسایش یافته‌ای را به وجود آورده است. سواحل جزیره هرمز در سه گروه ماسه‌ای، قلوه سنگی، گلی و صخره‌ای طبقه بندی می‌شوند. ساختار صخره‌ای بیشترین و ساختار ماسه ای- قلوه سنگی و گلی به طور مساوی تقریبا یک سوم میزان طول ساحل را تشکیل داده اند.

3-1- وضعیت منابع آب و هوا

 این جزیره فاقد آب زیرزمینی می‌باشد و از دستیابی که اهالی بومی نیز از محل تامین آب شرب کارگران معادن داشتند. آب شرب مورد نیاز آن‌ها قبلا از طریق مخازن شناوری تامین می‌گردید. در سال 1364 دو دستگاه آب شیرین کن R.H به ظرفیت اسمی هر کدام 500 متر مکعب در روز از سوی وزارت نیرو در جزیره نصب گردید. ولی به دلیل کافی نبودن ظرفیت تاسیسات آبگیری از دریا و شبکه مناسب توزیع آب، امکان استفاده همزمان از هر دو دستگاه میسر نشد. بطوریکه آب مورد نیاز شهر از طریق تانکر و بخش جزئی از طریق شبکه آبرسانی توزیع می‌شود. در سال 1372 شرکت آب و فاضلاب استان هرمزگان با بهره گیری از نیروهای متخصص داخلی اقدام به افزایش ظرفیت آبگیر و احداث حوضچه ته نشین و همچنین تعمیرات اساسی آب شیرین کن جهت بکارگیری همزمان دو دستگاه اقدام نمود. از طرفی با توجه به این که شبکه موجود فرسوده و غیرفنی بوده و موجب به هدر دادن حجم زیادی از آب شیرین شده است، لذا از سوی شرکت آب و فاضلاب استان، همزمان نسبت به طراحی و اجرای حدود14 کیلومتر شبکه توزیع آب اقداماتی به عمل آمده است. در حال حاضر آب مورد نیاز این جزیره جهت شرب از طریق خط لوله ای به طول 20 کیلومتر از بندرعباس و از زیر دریا تامین می‌گردد.

4-1- توپوگرافی و ناهمواری ها

قسمت اعظم جزیره هرمز ناهموار و عارضه دار است. بلندترین نقطه در این جزیره 228 متر و پایین ترین نقطه ارتفاعی صفر است، بنابراین متوسط ارتفاعات در این جزیره 114 متر می‌باشد. اگر جزیره هرمز را به دونیمه شمالی و جنوبی تقسیم کنیم نیمه جنوبی تماما تپه ای و ناهموار است و نیمه شمالی آن در قسمت مرکزی ناهموار و به سمت شمال از ارتفاعات کاسته شده و سطوح دشتی هموار می‌شود.

2- چشم انداز توسعه جزیره

چشم انداز عمـومي توسـعه جزيـره، ايجـاد تصـويری جديـد از مقصدي برای تجربه دنیای آینده است. اين مضمون هدايتگر طراحي طرح پیشنهادی نگین سرخ ایران بوده است.

هرمز آینده با تغییر رفتاری در الگوی مصرف سوخت فسیلی به سوخت طبیعی تأکید به حفظ کره زمین برای نسل آینده دارد. این شهر بر پایه نیروهای طبیعی کار می‌کند.

یک جزیره می‌تواند چیزی بیش از مکانی برای زندگی، کار و استراحت باشد.

می تواند به عنوان یک شهر خودکفا در مواجهه با بحران جهانی آب و هوا عمل کند. خانه ها، جوامع و شهرهای آینده ما باید به فضاهایی تبدیل شوند که تولید کنند و پرورش دهند.

3- هرمز‌‌؛ زندگی در دنیای آینده

نگین سرخ ایران طوری طراحی شده است، که محل اصلی برای فن آوری های پیشرفته زیست پایدار و توسعه راه حل های انرژی باشد. جایی برای دوستی با محیط زیست و حمایت از کره زمین است. جزیره هرمز قرار است استفاده کارآمد از نیروهای طبیعی را در طراحی خود بگنجاند. برای دستیابی به این هدف جزیره هرمز از مزرعه پنل‌های خورشیدی و توربین‌های بادی برای تامین برق شهر استفاده می‌کند. حمل و نقل به صورت کاملا پاک و بدون آلاینده خواهد بود. طرح ملی هرمز بر سیاست ها و برنامه‌ریزی مصرف انرژی، هوشمندسازی، تجارت و توسعه و توان آفرینی تأکید دارد. همچنین به تعامل فرهنگی و مذهبی، مرکز بین‌المللی علوم و فناوری توجه بسزایی شده است. طرح هرمز بر اصل آینده جمعی که بر پایه مثلث

1-پایداری زیست محیطی

2-انعطاف پذیری و آینده‌نگری

3- هوشمندی و فناوری پایه گذاری شده است.

4- آینده های جمعی

یک شهر خودکفا چگونه خواهد بود؟ چگونه می‌توانیم ساختارها و خیابان‌های موجود را برای حمایت بهتر از زندگی جمعی تطبیق دهیم و تکامل دهیم؟

در زمانی که خانه های مسکونی مسئول انتشار 17 تا 21 درصد  کربن مرتبط با انرژی در سطح جهان هستند و 11 درصد ضایعات غذایی جهانی مستقیماً از خانواده ها می‌آید، ما باید گسترده تر در مورد تأثیر ساختمان‌ها بر سیستم های محیطی فکر کنیم. با افزایش سرعت جمعیت شهرها، تقاضا برای منابعی مانند انرژی، غذا و آب بیشتر خواهد شد. چگونه می‌توانیم شهر امروزی، ساختمان‌ها و زیرساخت‌های آن را برای تأمین این ملزومات روزانه ارتقا دهیم؟ چالش اسکان راحت تر افراد بیشتر در شهرهای جهانی و راه‌هایی برای انجام این کار بدون تأثیر زیست محیطی، ساخت خانه‌های جدید را در نظر بگیرید. در این آینده، شهر برای برآوردن نیازهای ساکنان آگاه تر و هوشمندتر است. اما اگر بتوانیم ویژگی های بازسازی خانه را به بقیه شهر گسترش دهیم چه؟ شهری که بیشتر از مصرفش تولید میکند چگونه به نظر می رسد؟

ساختمان های بازسازی ‌کننده آینده بر اساس ترکیبی از دانش سنتی و فناوری‌های جدید ساخته خواهد شد.

طرح توسعه هرمز از آینده جمعی این است که شهر آینده یک کل ارگانیک است. ساختمان های مسکونی درون شهر به جای اینکه مستقل باشند به هم متصل هستند.

1-4– پایداری زیست محیطی:

آینده جمعی در مبانی شهرسازی به پایداری شهری تأکید دارد. این به معنای توجه به محیط زیست، اقتصاد پایدار، اجتماع عادلانه و استفاده بهینه از  منابع می‌باشد. مبانی پایداری زیست محیطی در جزیره هرمز باید با توجه به محیط طبیعی و چالش‌های منطقه تدوین شود. جزیره هرمز دارای مکان‌های زیستی حیاتی و متنوعی است که نیازمند حفاظت و مدیریت دقیق دولت و مردم هستند.

هدف اصلی این مقاله استفاده از راهکارهای اقلیمی و استفاده از روش های ساخت و ساز بومی ایران جهت ایجاد آسایش راحتی کاربران در اقلیم گرم و مرطوب می باشد که باعث بهینه سازی مصرف انرژی شده و از سوی دیگر می توان با استفاده از انرژی های تجدیدپذیر و طبیعی شرایط آسایش داخل ساختمان را به صورت طبیعی تامین کرد.

هدف معماری سبز تنها محدود کردن یا از بین بردن تأثیر منفی فعالیت های ساختمانی بر محیط زیست نیست، بلکه تأثیر مثبتی بر مردم و طبیعت از طریق طراحی ها، شیوه ها، مصالح ساختمانی و استفاده از آخرین فن آوری های آگاهانه از محیط زیست می گذارد.

استراتژی‌ها و ویژگی‌‌های معماری پایدار

طبق اصول گفته‌شده، استراتژی‌هایی که در معماری پایدار به کار می‌رود را می‌توان در ۶ دسته کلی در کل چرخه عمر ساختمان تعریف کرد:

1- بازیافت مواد

2- بهره‌وری انرژی

3- مصالح ساختمانی

4- مدیریت پسماند

5- ارتقای ساختمان‌های قدیمی

6- سلامت ساکنین

و در ادامه ویژگی‌های معماری پایدار به ترتیب زیر در نظر گرفته می‌شود:

تمرکز کلی بر کاهش تأثیر انسان بر محیط زیست؛

ساخت بناهایی با مصرف انرژی صفر؛

به حداکثر رساندن استفاده از نور طبیعی در ساختمان؛

حداقل مصرف انرژی زیانبار به لطف استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر مانند پنل‌های خورشیدی، سیستم‌های گرمایش، سرمایش و تهویۀ طبیعی و کارآمد، لوازم روشنایی کم‌مصرف و…

سیستم‌های حفاظت از آب، مانند جمع‌آوری آب باران و بازیافت آب خاکستری؛

ترکیب و ادغام یکپارچه معماری با چشم‌انداز اطراف؛

محوطه‌سازی با پوشش گیاهی بومی؛

استفاده از مصالح بومی و همساز با اقلیم به‌منظور کاهش مسافت حمل‌و‌نقل، هزینه‌ها و…؛

– استفاده از مصالح تجدیدپذیر

جایگزینی مصالح ساختمانی معمولی مانند بتن با مصالح پایدار و تجدیدپذیر و قابل بازیافت در معماری؛

پیاده‌سازی سیستم‌های بدون زباله در ساختمان؛

معماری پایدار بر سه راس اصلی اقتصاد، اجتماع و زیست محیطی است.

در راستای اعمال مبحث پایداری در جزیره اقدامات زیر مدنظر می باشد.

مبحث پایداری زیست محیطی

برای تامین برق شهر از نیروهای کاملا پاک و حداکثر استفاده از سوخت فسیلی در دستور کار جزیره قرار گرفته است.

ساختمان سازی

ساختمان‌های سبز دو بخش طراحی دارد:

1- شکل و جهت گیری

2- ساختمان های سبز

در ادامه، مفاهیم مهم مبانی پایداری زیست محیطی در جزیره هرمز را برجسته می‌کنیم:

1-1-4- حفاظت از بوم‌شناسی و تنوع زیستی: جزیره هرمز دارای طبیعت زیبا و تنوع زیستی بسیاری است، که نیازمند حفاظت و مدیریت محیطی صحیح هستند. احداث مناطق حفاظت‌شده و ارتقاء آگاهی مردم در خصوص اهمیت حفاظت از تنوع زیستی می‌تواند کمک کند (حفظ حریم محیط زیست باید جزئی از فرهنگ عمومی شود. رهبر معظم انقلاب ، 1393/12/17)

2-1-4- مدیریت مستدام منابع آب:  جزیره هرمز با محدودیت منابع آبی مواجه است. استفاده مستدام از منابع آب، کاهش تلفات آبی، و مدیریت منابع آب به عنوان یک منبع طبیعی اساسی باید تأکید شود. (کشور ما کشور پر آبی نیست حداکثر صرفه جویی را ما مردم ایران در آب باید انجام دهیم. ما امروز از آب در کشور استفاده بهینه نمی‌کنیم؛ 90 درصد آب در بخش کشاورزی استفاده می‌شود. مصرف غلط، مصرف اسراف آمیز. مقام معظم رهبر حرم مطهر رضوی، 1389/1/1)

3-1-4- استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر: از آنجایی که جزیره هرمز دارای بیشترین تابش خورشیدی در ایران است، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر مثل انرژی خورشیدی و بادی می‌تواند به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و توسعه اقتصادی کمک کند.

4-1-4- مدیریت پسماندها: تخلیه صحیح و مدیریت پسماندها و زباله‌ها بسیار مهم است. از فناوری‌های بازیافت و تجدید مصرف بهره‌برداری شود تا زباله‌ها به حداقل رسانده شوند.

5-1-4- حفاظت از ساحل‌ها و زیردریایی‌ها: سواحل و زیردریایی‌های جزیره هرمز دارای اهمیت زیست‌محیطی بسیاری هستند، حفاظت از این مناطق و پیشگیری از آلودگی‌های دریایی باید مورد توجه قرار گیرد.

6-1-4- کاهش آلودگی آب و هوا: برای بهبود کیفیت هوا و حفظ منابع آبی، از تکنولوژی‌های پاک و بهره‌برداری از تکنولوژی‌های کاهش آلودگی باید استفاده شود.

7-1-4- توسعه پایدار گردشگری: گردشگری در جزیره هرمز پتانسیل بالایی دارد، توسعه گردشگری پایدار با توجه به حفاظت از محیط زیست و فرهنگ محلی می‌تواند به توسعه اقتصادی منطقه کمک کند.

8-1-4- مشارکت مردمی: مشارکت فعال مردم در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با محیط زیست و توسعه پایدار ضروری است. آگاهی‌زایی و آموزش به مردم برای حفاظت بهتر از محیط زیست و مشارکت در پروژه‌های زیست محیطی می‌تواند مفید باشد.

9-1-4- تحقیقات و مانیتورینگ محیط زیست: برای ارزیابی تأثیرات توسعه بر محیط زیست و اعتبارسنجی اقدامات پایدار، تحقیقات مستمر و مانیتورینگ محیط زیست لازم است.

10-1-4- مدیریت بحران طبیعی: در نظر گرفتن بلایا و حوادث طبیعی مانند زلزله‌ها و سیل‌ها در برنامه

11-1-4- توسعه حمل و نقل پایدار: شهر هرمز از حمل و نقل عمومی و دوچرخه‌سواری به عنوان وسایل حمل و نقل شهری پایدار استفاده می‌کند، این تدابیر به کاهش ترافیک و آلودگی هوا کمک می‌کنند. (توسعه حمل و نقل عمومی سبز و غیرفسیلی از جمله برقی و افزایش حمل ونقل همگانی به ویژه در کلان شهرها مقام معظم رهبری)

12-1-4- معماری پایدار: طراحی ساختمان‌ها در شهر به منظور بهره‌برداری بهینه از نور و گرما، بهره‌گیری از انرژی‌های  تجدیدپذیر و استفاده از مواد ساختمانی پایدار توسعه داده شده است.

2-4–  هوشمندی و فناوری

هدف شهرهای هوشمند ترویج شهرهایی با امکانات زیر ساخت‌های اصلی است، بنابراین محیطی سالم و پایدار ایجاد و بهره ‌مندی از کاربرد راه حل‌های هوشمند منجر به افزایش کیفیت زندگی شهروندان می‌شود.

از دیگر اهداف این شهر هوشمند تمرکز روی توسعه‌ای پایدار و فراگیر با ایده اولیه نگاه کردن به مناطق متراکم است، در این راستا مدلی قابل تکثیر مانند خانه‌ای روشن با امکان اجرا در سایر شهرها شکل می‌گیرد.

اگر به طور خلاصه بخواهیم اهداف هوشمند سازی را نام ببریم عبارت است از:  افزایش کیفیت زندگی شهروندان و مسافران؛ رقابت اقتصادی مطمئن؛  پایداری

سه هدف اصلی این شهرها ارتقا کیفیت زندگی شهروندان، رشد اقتصاد و فعالیت‌های اقتصادی و پایداری هستند. شهرهای هوشمند با بهره‌مندی از تکنولوژی‌ها و فناوری‌های هوشمند داده‌های مورد نیاز نظارتی را جمع‌آوری می‌کنند. تجزیه و تحلیل این داده به مدیریت هوشمند و تحقق این اهداف کمک می‌کند. امکانات هوشمند و دیجیتال مورد استفاده در این شهرها شامل IoT، هوش مصنوعی، رابط‌های هوشمند و غیره …می‌شوند.

شهرهای موفق هوشمند چهار مرحله زیر را دنبال می‌کنند:

جمع‌آوری: بهره‌مندی از سنسورهای هوشمند در سطح شهر جهت جمع‌آوری داده‌ها در زمان واقعی؛ تجزیه و تحلیل: ارزیابی داده‌های جمع‌آوری شده به منظور ترسیم مفهومی معنادار؛

ارتباطات: برقراری ارتباط بین مفاهیم یافت شده در مرحله تجزیه و تحلیل با تصمیم گیرندگان از طریق شبکه‌های قوی؛

اقدام:  بهره‌مندی از مفاهیم برداشت شده جهت ایجاد راه حل‌ها، بهینه سازی عملیات، مدیریت منابع و بهبود کیفیت زندگی شهروندان.

1-2-4- هوشمندی و فناوری: شهرهای هوشمند از فناوری‌های نوین برای بهبود کیفیت زندگی شهروندان استفاده می‌کنند. آینده جمعی در شهرسازی نیاز به توسعه شهرهای هوشمند با تمرکز بر اینترنت اشیاء، انرژی پایدار،  حمل و نقل هوشمند و سیستم‌های مدیریت شهری دارد (در زمینه‌ی علم و فناوری، آن کاری را که ذهن بشر به آن دست نیافته است، آن را وجهه‌ی همت قرار بدهید و دنبال بکنید؛ این طوری است که ما خط مقدم علم را شکسته‌ایم و یک قدم به جلو برداشته‌ایم.  رهبر معظم انقلاب.  1385/7/13)

2-2-4- زیرساخت‌های‌ فناوری: زیرساخت‌های فناوری مانند شبکه‌های ارتباطات بی‌سیم پهنا، اینترنت اشیاء (IoT)، اینترنت سریع و پایدار، و شبکه‌های انرژی هوشمند از اهمیت بسیاری برخوردارند. این اساس‌ها به توسعه خدمات دیجیتال، ارتباطات مؤثر و مدیریت بهتر منابع کمک می‌کنند.

3-2-4- مدیریت منابع محلی: هوشمندی می‌تواند به مدیریت کارآمد منابع محلی کمک کند، از جمله آب، انرژی، و فضای طبیعی. استفاده از تکنولوژی‌های مدرن برای کنترل مصرف آب و انرژی، تولید انرژی تجدیدپذیر و حفاظت از محیط زیست می‌تواند به توسعه پایدار منطقه کمک کند.

4-2-4- مدیریت ترافیک و حمل و نقل: با توجه به جغرافیای ویژه جزیره هرمز، مدیریت ترافیک و حمل و نقل مهمی است، توسعه سیستم‌های حمل و نقل عمومی مدرن، ترافیک هوشمند، و استفاده از داده‌های ترافیکی به عنوان ابزارهای مدیریت ترافیک می‌تواند به بهبود مسائل حمل و نقل کمک کند.  (از راه علمی می‌توان مشکل  ترافیک را حل کرد و تقاضای ما از نخبگان کشور این است که به ما در این زمینه کمک کنند تا با استفاده از تکنولوژی و تجهیزات روز کاهش تصادفات و حل ترافیک شهرهای بزرگ را داشته باشیم.  رهبر معظم انقلاب)

5-2-4- آموزش و توسعه نیروی انسانی: ارتقاء توانمندی‌های مردم محلی در زمینه فناوری و هوشمندی می‌تواند به ایجاد مشاغل محلی و افزایش بهره‌وری در اقتصاد منطقه کمک کند. برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای بازار کار و مهارت‌های فنی اساسی برای افراد محلی ارائه می‌شوند. (حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی می‌فرمایند: کارآفرینی نوعی عبادت و ارزش آفرینی است و ایران بزرگ امروز بیش از هر زمان دیگر به کار و کارآفرینی نیازدارد. 1389/6/16)

6-2-4- توسعه شهر هوشمند: ایجاد یک شهر هوشمند با استفاده از فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات (ICT) به منظور مدیریت بهتر خدمات عمومی، افزایش بهره‌وری، و کاهش هزینه‌ها از اهمیت بسیاری برخوردار است.

7-2-4- پایش و کنترل محیط زیست: تکنولوژی‌های نوین برای پایش و کنترل محیط زیست، کاهش آلودگی هوا و آب، و حفاظت از گونه‌های محیطی مهم استفاده می‌شود.

8-2-4- مدیریت بحران: جزیره هرمز به عنوان یک منطقه حساس در معرض بحران‌های طبیعی و امنیتی قرار دارد. بهره‌گیری از فناوری‌های مدرن برای پیش‌بینی و مدیریت بحران‌ها از اهمیت بسیاری برخوردار است.

9-2-4- مشارکت شهروندان: هوشمندی شهری می‌تواند با افزایش مشارکت شهروندان در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با شهر بهبودپیدا کند. این شامل ایجاد پلتفرم‌های آنلاین برای بازخورد شهروندی و ارائه خدمات الکترونیکی به شهروندان می‌شود.(با مشارکت مردم رشد تولید قطعی خواهد بود.مقام معظم رهبری)

10-2-4- توسعه اقتصاد محلی: با تمرکز بر روی کارآفرینی، نوآوری، و توسعه اقتصادی محلی، جزیره هرمز می‌تواند به ایجاد فرصت‌های شغلی و توسعه اقتصادی کمک کند.  (حمایت از سرمایه گذار و تولیدات داخلی و توجه به آن از مسئولیت های دولت است. مقام معظم رهبری)

11-2-4- حفاظت از امنیت و حریم خصوصی: در استفاده از تکنولوژی‌های هوشمند، حفاظت از امنیت داده‌ها و حریم خصوصی افراد از اهمیت بسیاری برخوردار است.

12-2-4- مدیریت پسماندها: به منظور کاهش تولید زباله و مدیریت بهینه پسماندها، جزیره از تکنولوژی‌های مدرنی مثل دستگاه‌های تفکیک زباله و بازیافت بهره می‌برد.

13-2-4- هوش مصنوعی و تحلیل داده: جزیره هرمز از هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌های مرتبط با مدیریت شهری، پیش‌بینی نیازهای شهروندان و بهبود خدمات عمومی استفاده می‌کند.

14-2-4- خدمات دیجیتالی: شهروندان می‌توانند از طریق پلتفرم‌های دیجیتالی خدمات مختلف شهری مانند پرداخت‌های آنلاین، درخواست خدمات، و اطلاعات شهری را دریافت کنند.

3–4– انعطاف پذیری و آینده نگری

انعطاف پذیری و آینده‌نگری در جزیره هرمز، به ویژه در زمینه توسعه شهری و محیط زیست، اهمیت بسیاری دارد. زیرا این منطقه با چالش‌هایی مانند تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی، و مسائل محیط زیستی مواجه است.

1-3-4- تجدیدپذیری منابع: از آنجایی که انعطاف‌پذیری به معنای تأمین منابع برای آینده است، توجه به استفاده از منابع تجدیدپذیر مثل انرژی‌های خورشیدی و بادی از اهمیت بسیاری برخوردار است. این انتخاب‌های مسئولانه به تأمین انرژی پایدار و کاهش تأثیرات منفی بر اقلیم کمک می‌کند.

2-3-4- هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین: در آینده نگری، توسعه فناوری‌های نوین و همچنین هوش مصنوعی به منظور بهبود مدیریت شهری، کاهش مصرف انرژی و تسهیل زندگی شهروندان بسیار اهمیت دارد.

3-3-4- پلان‌های توسعه پایدار: معماری و طراحی شهری باید با تأکید بر پایداری و مدیریت منابع به‌کار گرفته شود. این شامل تأمین آب، مدیریت پسماندها، و ساختارهای سبز و پرستاری از محیط زیست می‌شود.

4-3-4- مشارکت اجتماعی: در طراحی و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با جزیره هرمز، شهروندان باید در مرکز توجه قرار گیرند. شفافیت و مشارکت عمومی به تصمیم‌گیری‌های بهتر و ایجاد انطباق با نیازهای جامعه کمک می‌کند.

5-3-4- آموزش و توسعه نیروی انسانی: ساخت یک شهر هوشمند و پایدار نیازمند توانمندی‌های متخصص در حوزه‌های مختلف از جمله فناوری، مدیریت شهری، و محیط زیست است. بنابراین، سرمایه‌گذاری در آموزش و توسعه نیروی انسانی از اهمیت بسیاری برخوردار است.

6-3-4- تنوع اقتصادی: ایجاد محیطی که بتواند از تنوع اقتصادی بهره‌برداری کند، می‌تواند از پایداری اقتصادی و اجتماعی در آینده حمایت کند،  این به ایجاد فرصت‌های شغلی و اقتصاد مقاومتی نیاز دارد.

7-3-4- زیربناهای پایدار: ساختار زیرساختی جزیره هرمز باید برای سال‌ها بهبود‌پذیر و با افزایش نیازها سازگار باشد. این شامل جاده‌ها، ترابری عمومی، شبکه انرژی، و شبکه ارتباطات است.

8-3-4- استفاده از داده و تحلیل: تجمیع و تحلیل داده‌های مرتبط با عملکرد شهر می‌تواند به اطلاعات دقیق‌تری برای تصمیم‌گیری‌های آینده نگرانه منجر شود.

9-3-4- پایش و ارزیابی مداوم: برنامه‌ها و پروژه‌های عمرانی باید به صورت مداوم پایش و ارزیابی شوند تا از اجرای موفق و تطابق با اهداف آینده اطمینان حاصل شود.

10-3-4- برنامه‌ریزی مناسب: انعطاف‌پذیری در برنامه‌ریزی به ایجاد تغییرات در پروژه‌ها و تصمیم‌گیری‌ها بدون مشکل اجتناب‌ناپذیر می‌پردازد.

11-3-4- مدیریت ریسک: از آنجایی که آینده پیش‌بینی نشده‌ای دارد، مدیریت ریسک در همه جوانب مهم است تا از عواقب ناخواسته جلوگیری شود.

5- پیش نمایش فردای هرمز

جزیره هرمز پروژه ای زیست پایدار و هوشمند است که در جنوب ایران قرار دارد.

این جزیره برای مقابله و کنترل مشکلات جهانی از جمله گرم شدن کره زمین، آلودگی هوا و… قدم برداشته و طوری برنامه ریزی شده که نیازهای دنیای آینده را پاسخ خواهد داد.

تجهیز هرمز به ساختمان های خودکفا و پایدار، مدیریت هوشمند شهری، حمل و نقل پاک، جنگل‌های مصنوعی، مدیریت پسماند شهری همگی گامی برای شهری پاک و بدون آلایندگی است.

نگین سرخ ایران جزیره ای پاک و ایمن برای کودکان نسل آینده خواهد بود.

از اقدامات تیم طراحی در حوزه شهرسازی جزیره می‌توان به طراحی خط سبز دور جزیره اشاره کرد، این مسیر سبز دارای یک خط حرکتی ورزشی برای دوچرخه سواران، پیاده رو، اسکوتر برقی و … است و مسیر حرکتی برای سواره ها که به ماشین های برقی اختصاص دارد و برای یک جا به جایی متفاوت و سریع ریلی با ترن برقی طراحی شده است که مسافران را به چهارنقطه جزیره هدایت می‌کند. درختان بومی و نخل در کنار خط حرکتی مسیر سبز جزیره را تکمیل می‌کنند.

در برنامه‌ریزی شهری برای تولید برق شهر یک مزرعه خورشیدی در نظر گرفته شده است. این مزرعه به صورت پارکی است که پنل‌های خورشیدی به صورت سایبان‌ها در وسعت زیاد قرار گرفته‌اند و در زیرآن فضای سبز، محل بازی کودکان و استراحت قرار دارد.

سیستم مدیریت شهری به صورت کاملا هوشمند خواهد بود. مدیریت ترافیک، روشنایی، حمل و نقل، پارکینگ‌ها؛ آبیاری فضای سبز، ربات‌های هوشمند تحویل کالا، اطلاعات جزیره، معرفی مسیرها و دسترسی به نقاط مختلف جزیره و… همه به صورت هوشمند و برنامه‌ریزی شده مدیریت خواهند شد.

از طرح‌های پیشنهادی حوزه عمرانی می‌توان گفت با توجه به وسعت کم جزیره و کمبود فضای سبز جنگل‌هایی به صورت ساختمان‌های عمودی طراحی شده که تراس‌هایی از درختان بومی و گلخانه‌ای درمرکز آن قرار دارد این جنگل‌ها باعث سرسبزی جزیره و افزایش اکسیژن و همچنین باعث خنکی سطح جزیره می‌شود.

ساختمان‌‍‌های مسکونی و تجاری در جزیره طوری طراحی شده است که در برابر گرمای محیط محافظت شده و از مصالح بومی استفاده شده‌است. تراس‌های سبز، پنجره‌های جذب کننده نور خورشید، مرکز گرایی، کاهش سطح شیشه و هدایت باد به داخل مجموعه‌های ساختمانی همه راهکارهایی برای ساخت پایدار در جزیره است. تفکیک پسماند در ساختمان‌ها از مبدا انجام می‌شود، آب مصرفی تصفیه و برای مصارف غیر خوراکی هدایت خواهد شد.

هتل‌ها و اقامتگاه‌ها به صورت هوشمند هستند که روشنایی و مصرف آب آن‌ها کنترل می‌شود. سفارش کالا، ماشین، خرید از برندهای مختلف می‌تواند به صورت آنلاین و آسان انجام شود تا در وقت شما صرفه جویی شود.

خاک هرمز، معدن هنر جزیره است، یک مجموعه هنری سفال سازی برای ساخت ظروف سفالی رنگی مدرن و ایرانی خواهد بود که به اکثر نقاط جهان صادر می‌شوند و باعث توسعه اقتصاد و اشتغال جزیره خواهند شد.
با توجه به اینکه هرمز جزیره ای نمکی محسوب می‌شود برای نمک جزیره برنامه ریزی ویژه ای شده است. از نمک برای بخش درمانی و تولید الکتریسیته استفاده شده است. یک پارک سلامت در مرکز کوه‌های نمکی طراحی شده تا  گردشگر را به مرکز جزیره هدایت کند و از فضای دنج و دلنشین آن استفاده کند و همچنین تنوع جلبک های جزیره کمک کرده تا در این بخش درمانی از جلبک ها برای مبحث زیبایی و درمانی استفاده شود. در نهایت مسجدی بزرگ برای نمایش ایران اسلامی در نظر گرفته شده است، که نماد اتحاد و هم بستگی مسلمانان است. طراحی مسجد بر پایه سادگی، پرهیز از تجملات و بومی بودن مصالح می‌باشد.
مهد آموزش طبیعت:  مدرسه طبیعت شیوه نوین آموزش را ارائه می‌دهد به گونه ای که فضایی را برای کودکان جزیره فراهم کرده که آموزش و بازی را درکنار هم انجام می‌دهند و از لحظه های کودکی خود در فضایی جذاب لذت می‌برند. آموزش در این مهد به صورت متفاوت صورت می‌گیرد و کلاس ها به صورت مجازی برگزار می‌شود و کودک امکان انتخاب نوع آموزش را دارد، در این مهد همه چیز را طبیعت به کودکان آموزش می‌دهد. مدرسه طبیعت فضایی برای کودکان ساکن جزیره و برای گردشگرانی که قصد دارند فرزندان خود را با روش جدید آموزش آشنا کنند ایجاد کرده است. بازسازی خانه های موجود: برای زنده کردن شهر و ایجاد حال و هوای تازه به بازسازی نمای شهر پرداخته شده است،  با روش استفاده از مصالح بومی و محلی به عنوان یک رویکرد پایدار و محیطی می‌توان به حفظ تاریخ و فرهنگ محلی کمک کرد و همچنین به زیبایی و استفاده بهینه از منابع منطقه کمک کند. مجموعه پلکانی مسکونی با رویکرد آینده جمعی: مجموعه ساختمان های پلکانی برای ساختمان های جدیدی است که قرار است به شهر و برای ساکنان اضافه شود و در انتهای شهر در دشت قرار می‌گیرد و پیوندی بین شهر و کوه‌های رنگین کمانی می باشد.
این خانه ها به سبک همان خانه های قدیمی ولی بهینه شده و  با نماهای رنگی ساخته شده است.