روستای باغان یا بغن در دهستان حومه شهرستان شیروان در استان خراسان شمالی واقع شده است. روستای باغان 557 نفر جمعیت دارد و زبان محلی آنان ترکی است.
موقعیت جغرافیایی روستای باغان
روستای باغان در 20 کیلومتری شمال شرقی شیروان واقع شده است. این روستا دشتی وسیع و زیبا و دارای مناظر طبیعی زیبایی است. پیرامون این دشت را كوهایی زیبا احاطه کرده است. در قسمتی از ورودی دشت باغون امتداد كوهها پایان یافته و همچون دروازه ای زیبا به روی دشت گشوده می شود. روستای باغان اولیه بر روی كوهی در سمت شمال روستای فعلی به نام قلعه كوه واقع است و زیبایی منحصر به فردی دارد.
به دلیل ترس از حمله اشرار و راهزنان این روستا روی کوه بنا شده است. در مسیر قلعه حدود 30 پله که از سنگ و ساروج ساخته شده است قرار دارد. روستای باغان در موقعیت کوهستانی، درهای یا تپهای قرار دارد. راه زمینی این روستا جاده آسفالته است.
وجه تسمیه روستا
قدمت روستای جدید باغان 200 سال و روستای باغان به 800 سال قبل باز می گردد. این احتمال می رود که روستای باغان یا بغن نامش را از باغ های سرسبز گردو و انگور گرفته باشد. قدمت روستای باغان به حدود 200 سال می رسد. اما روستای قبلی بغن که یقی نامیده می شود در دامنه سوگوتلی قرار دارد که در زلزله نابود شد و مردم به روستای باغان شیروان کوچ کردند. یقین قدیم یا یقی جدید از عالی ترین نقاط گردشگری شیروان است که با داشتن درختان گردو قدیمی و رودخانه های گوارا یکی از باغ های گمشده این بهشت است.
محصولات کشاورزی
شغل اصلی مردم این روستا دامداری و کشاورزی است. محصولات روستا شامل انگور، گندم، جو، گردو، گوجه، پیاز، سیبزمینی، سیر، عدس و… است. در این روستا بیش از هفتاد تلمبه كشاورزی وجود دارد. محصول گندم و جو در اول مهرماه و گوجه و بادمجان در فصل تابستان کشت میشود. خیار سبز و هندوانه باغان نیز از دیگر تولیدات كشاورزی آن است.
شخصیتهای برجسته تاریخی و معاصر
مرحوم ملا اصغر، شیخ اصغر، سلمان بخشی سلامتی، حاج اسماعیل از بزرگان قدیمی این روستا هستند. استاد سید خلیل سجادپور روزنامهنگار پیشکسوت روزنامه خراسان، محمد رمضانی بازیگر فیلم رنگ خدا، زندهیاد ناصر حسینزاده، مهندس شعبانی باغان مدیرکل اسبق عشایری استان سیستان و بلوچستان، خانم دکتر باقری، خانم کاظمیان، مهندس الماسی و سرهنگ کاظمپور نیز از شخصیتهای برجسته در این روستا هستند.
استاد عیسی زحمتکش دبیر و مورخ، برادر کشوری گوینده رادیو خراسان رضوی، مهندس بغنی مدیر فنی صداوسیما، دکتر جیران و… نیز از دیگر چهرههای معروف باغانی به شمار میروند.
مردم این روستا به زبان ترکی تکلم میکنند؛ اما تعداد اندکی کردزبان نیز دارد که شامل عشایر قولیانلو و چند خانوار سرحدی میشوند. طایفه خاخیانلوها نیز اصالتاً از روستای خاخیان درگز به باغان کوچ کردهاند. باغان از جمله روستاهای شیروان است که مزار خواجه سراجالدین در کنار روستا و مزار 14 شهید عزیز و والامقام خود بهترین سند وطندوستی اهالی باغان است.
امکانات روستای باغان
از امکانات این روستا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مسجد و امامزاده
شبکه سراسری برق
لولهکشی گاز
لولهکشی آب
دسترسی بهوسیله نقلیه عمومی
دسترسی عمومی به اینترنت
دارای بقالی و نانوایی
