شهر خانلق در فاصله ۳ کیلومتری شمال شیروان قرار دارد که از طرف شمال و غرب با زمینهای روستای زیارت و از طرف شرق با رودخانه قلچق (چایلق) و از جنوب با شهر شیروان ارتباط دارد. شهر خانلق اولین شهر شهرستان شیروان است که به علت قرار گرفتن کارخانه آسفالت در مجاور این شهر دارای راه آسفالته شد. در چند سال آینده با توسعه خانهسازی و رشد جمعیت به سیدآباد (زیبا شهر) یکی از محلات شهری شیروان متصل خواهد شد. خانلق ۱۳۰۰۰ نفر جمعیت دارد و مردم بومی آن به زبان ترکی تکلم میکنند ولی مهاجران بعدی به زبان کردی کرمانجی صحبت میکنند.
وجه تسمیه
احداث بنای شهر فعلی در زمان نادرشاه بودهاست. زیرا هنگامی که نادر شاه افشار در رقابت با شاه طهماسب صفوی بر سر ازدواج با دختر زیباروی سامبیک حاکم شیروان، پس از درگیریها و قتل و کشتارهای فراوان گوی سبقت را میبرد، ضمن خواستگاری عدهای از ایلچیان و خوانین خود را به شیروان که محل زندگی دختر سامبیک بود میفرستد تا عروس را طی مراسمی به مشهد ببرند.
ایلچیان طی مراسم عروسیهای زمان سابق چند روزی در محل فعلی روستا که در حدفاصل باغ رضوان محل ییلاقی حاکم شیروان و شهر قرار دارد به جشن و پایکوبی میپردازند که از طرف محمدحسین خان شجاعالدوله برادر عروس به بزرگان ایلات و طوایف شیروان، حکم و لقب «خان» میدهد. به همین جهت این محل به خانلق معروف شد. خانلق به زبان ترکی (خان+ لق) یعنی مکانی که عدهای بهعنوان خان برگزیده شدهاند.
آثار تاریخی
در داخل شهر آثار متبرکه و قدیمی وجود ندارد. اما در حد فاصل روستا و شهر در محلی که کارخانه آسفالت شهرداری و منبع بزرگ آب آشامیدنی شهر قرار دارد، تپهای خاکی معروف به تپه استاد قربان موجود است. آثار و ابنیه قدیمی در این تپه حاکی از آن است که این محل در گذشته مسکونی بودهاست. در حفاریهایی که بر روی تپه مذکور انجام شدهاست اشیای قدیمی نیز به دست آمدهاست. در حین خاکبرداری به منظور احداث منبع آب، قبور قدیمی بسیاری در عمق ۲ تا ۳ متری مشاهده شده است که این قبور شبیه به قبور زرتشتی بود.
شرایط کنونی
در حال حاضر شهر خانلق با تعریض خیابان اصلی و احداث فلکهای کوچک از تمام امکانات شهری برخوردار است. از جمله خدمات آن میتوان به راه آسفالته، ۲ باب دبستان، مدرسه راهنمایی، داروخانه، لولهکشی آب آشامیدنی، برق، مسجد، حمام، پست، کافینت الماس، تلفن، سرویس منظم ایابوذهاب با چهار دستگاه اتوبوس و مینیبوس، خانه بهداشت، چندین باب مغازه، مرکز شرکتتعاونی و شورای ده اشاره کرد. در سالهای اخیر به دلیل وجود امکانات رفاهی و نزدیکی به شهر عدهای از طوایف کرد، بلوچ و خاوری به خانلق مهاجرت کردهاند و بیشتر در غرب روستا که امکان گسترش بیشتری دارد به خانهسازی مبادرت نموده و سکنا گزیدهاند.
مراکز صنعتی
در روستای خانلق تعداد ۷ مؤسسه مرغداری بزرگ احداث گردیده است که از این لحاظ مقام اول را دارد و قسمت اعظم گوشت مصرفی شهروندان از این طریق تأمین میشود.
مراکز کارآفرینی
بزرگترین باغ خراسان شمالی در محبت آباد (خانلق برادران محبت پور) در فصل تابستان روزانه در حدود چهارصد نفر نیروی کاری برای برداشت محصولات باغی داشته و محصولات عمده آن به کشورهای همسایه مانند ترکمنستان، تاجیکستان، پاکستان، افغانستان و کلان شهرهای ایران مانند گرگان، تهران، مشهد، رشت، اصفهان و … صادر میشود. علی محبت پور در سال ۱۳۹۱ به عنوان باغدار نمونه استانی معرفی شد.
قناتها
قنات میرکآباد خانلق یکی از قناتهای قدیمی در مالکیت کشاورزان این روستا است که در هر ۱۲ شبانهروز ۴ شبانهروز آن مربوط به اوقاف شیروان است. در قسمت جنوبی روستا و حاشیه رودخانه چایلق که دارای یکی از معادن بزرگ شن و ماسه است، دو کارگاه بزرگ شنشویی با تمام امکانات احداث گردید که شن و ماسه کارخانههای آسفالت وزارت راه و شهرداری و مصرف شهر را تأمین میکند. اخیراً نیز شهرداری شیروان اطراف منبع آب شهر را به فضای سبز تبدیل کرده است.
